Sfałszowane świadectwo wojskowe Henryka Prajsa

+
  • Photo taken in:
    Gora Kalwaria
    Year when photo was taken:
    1942
    Country name at time of photo:
    General Government, 1939-1945
    Country name today:
    Polska
To jest jeden z sfałszowanych dokumentów, jakich używałem ukrywając się podczas wojny. Zgodnie z nmi nazywałem się Feliks Żołądek. Dokument, którego zdjęcie tu widać, poświadcza że Feliks Żołądek jest zdolny do służby wojskowej. Dokument otrzymałem od znajmego mojej sąsiadki, pani Wasilewskiej, po tym jak uciekłem z obowu pracy w Olszewie. Jakoś udało mi się wówczas dotrzeć do Góry Kalwaria. Poszedłem do mojej sąsiadki, pani Wasilewskiej. Natychmiast zaczęła planować, co zrobimy. Razem pojechaliśmy do Osiecka [miasto 15 km od Góry Kalwaria], do proboszcza. Nazywał się chyba Kuropek. Wydał mi akt urodzenia. Później załatwiłem też kenartę, na nazwisko Feliks Żołądek. Trzeba było do tego pomocy przyjaciół i ich przyjaciół, bo ksiądz dał mi oczywiście akt urodzenia, a nie kenkartę. Kolega wziął ten dokument, poszedł do jednego z tych, którzy zajmowali się szemranymi interesami [ludzi, którzy podrabiali dokumenty] i kazał im wyrobić kenkartę dla mnie. Tak to się odbyło. Mieszkałem na wsi u różnych rolników, dla których szyłem. Jeden mówił drugiemu, że zna krawca i tak to szło. Niektórzy wiedzieli, że jestem Żydem, domyślili się, ale cóż, przetrwałem. Mieszkałem w jednej wiosce, wracałam do innej i trochę się ukrywałem, kiedyś musiałem uciekać. Zawsze szukało się kryjówki. Miałem wielkie szczęście. Mówili mi: "Heniek, Ty w ogóle nie wyglądasz na Żyda". Mówiłem też w miarę poprawnie po polsku. Znaczy, miałem odpowiedni akcent, bo błędów gramatycznych chłop i tak by nie zauważył. Miałem stosunkową pewność, że nikt mnie nie rozpozna. No i byłem żołnierzem, byłem odważny. Dlatego podejmowałem ryzyko, którego inaczej pewnie bym nie podjął, tak jak inni. Mogłeś zostać zabity w każdej chwili i to nie tylko ty, też ci, którzy cię przechowywali.

Interview details

Interviewee: Henryk Prajs
Interviewer:
Aleksandra Bankowska
Month of interview:
January
Year of interview:
2005
Gora Kalwaria, Poland

KEY PERSON

Henryk Prajs
Year of birth:
1916
City of birth:
Gora Kalwaria
Country name at time of birth:
Germany
Occupation
before WW II:
Tailor
after WW II:
Tailor

Additional Information

Also interviewed by:
USC Shoah Foundation Institute for Visual History and Education
Date of interview:
1997
glqxz9283 sfy39587stf02 mnesdcuix8
glqxz9283 sfy39587stf03 mnesdcuix8